TA LÀ AI? LÀ GÌ? - NGƯỜI MƠ MỘNG!

 

 

 

 Sergei Exenin

Ta là ai? Là gì? Người mơ mộng!

 

Ta là ai? Là gì? Người mơ mộng

Đôi mắt xanh sương đã phủ mờ rồi

Cùng người này người kia trên mặt đất

Ta sống trên đời chỉ là ngẫu nhiên thôi.

 

Và với em nụ hôn là thói cũ

Bởi ta hôn không biết đã bao người

Và như thể những que diêm xòe lửa

Những lời yêu thương chỉ nói thế rồi thôi.

 

Nào "dấu yêu" nào "mến thương" "chung thủy"

Mà trong lòng thì muôn kiếp dửng dưng

Nếu chạm được vào lòng người sâu kín

Thì biết tìm đâu sự thật mông lung...

 

Bởi vậy nên tâm hồn không khao khát

Không cầu mong không thiết ngọn lửa nồng

Em của ta cây bạch dương di động

Cho bao người và cho cả chính ta.

 

Nhưng trong khi mãi tìm người yêu quý

Và khốn khổ đọa đày trong tù ngục thờ ơ

Ta chẳng mảy may với em ghen hận

Và trước em chẳng quỵ lụy bao giờ.

 

Ta là gì? Là ai? Người mơ mộng

Đôi mắt xanh sương đã phủ mờ rồi

Và yêu em cũng chỉ là tiện thể

Cùng bao người trên mặt đất mà thôi.

-1925- / Cơm Nguội dịch

 

Сергей Есенин

Кто я? Что я? Только лишь мечтатель

 

Кто я? Что я? Только лишь мечтатель

Синь очей утративший во мгле

Эту жизнь прожил я словно кстати

Заодно с другими на земле.


И с тобой целуюсь по привычке

Потому что многих целовал

И как будто зажигая спички

Говорю любовные слова.


"Дорогая" "милая" "навеки"

А в душе всегда одно и тож

Если тронуть страсти в человеке

То конечно правды не найдешь.


Оттого душе моей не жестко

Не желать не требовать огня

Ты моя ходячая березка

Создана для многих и меня.


Но всегда ища себе родную

И томясь в неласковом плену

Я тебя нисколько не ревную

Я тебя нисколько не кляну.


Кто я? Что я? Только лишь мечтатель

Синь очей утративший во мгле

И тебя любил я только кстати

Заодно с другими на земле.

-1925-

 Bản dịch của anh Lưu Minh Phương:

Tôi là ai? Là gì? Chỉ là người mơ mộng
Trong bóng đêm đôi mắt hết xanh rồi
Cuộc đời này tôi sống như tiện thể
Cùng bao người trên trái đất mà thôi.


Và với em tôi hôn theo nếp cũ
Bởi vì tôi đã hôn biết bao người
Và như thể là quẹt diêm châm lửa
Những yêu thương mà tôi thốt lên lời

 

Lúc "yêu dấu " lúc "mến thương" "mãi mãi"
Mà trong lòng luôn chẳng khác gì nhau
Nếu khơi dậy trong lòng người ham muốn
Thì tất nhiên sự thật biết là đâu ...


Vì thế nên hồn tôi không khao khát
Không đam mê lửa ấm cũng không đòi
Em của ta cây bạch dương chuyển động
Ban cho tôi và cho cả bao người.


Nhưng khi mãi đi tìm người thân thiết
Và giam mình tù túng giữa thờ ơ
Tôi với em chẳng mảy may ghen giận
Tôi với em không thề thốt bao giờ.


Ta là gì? Là ai? Chỉ là người mơ mộng
Trong bóng đêm đôi mắt hết xanh rồi
Và yêu em cũng chỉ là tiện thể
Cùng bao người trên trái đất mà thôi.

 

Đôi lời về bài thơ: (Anh Lưu Minh Phương giới thiệu)

Người phụ nữ trong bài thơ là người vợ cuối của ông- Sophia Tolstaya cháu gái của Lev Tolstoi. Bà này cũng từng có một đời chồng rồi sau đó yêu một người bạn của Exenhin (trong bài có câu : em được tạo ra để dành cho nhiều người và tôi).
Nhà thơ không hạnh phúc với Sophia và không giấu diếm là mình không yêu vợ. Vì thế trong bài này ông gọi vợ là "ходячая березка"- "cây bạch dương chuyển động"

Ông vốn là người mơ mộng nhưng khi lấy Sophia sau những đổ vỡ khiến ông không còn mơ mộng nữa. Vì vậy ông nói " mắt không còn xanh nữa trong bóng tối". 

Bản dịch của  Hồng  Thanh Quang

 Ta là ai? Ta là chi? Chỉ là người huyễn tưởng


Ta là ai? Ta là chi? Chỉ là người huyễn tưởng
Quầng mắt xanh lạc mất giữa sương mù.
Ta đã sống kiếp này như tiện thể
Cùng bao người trong cõi thế phù du.

Và hôn em cũng chỉ vì ta đã
Hôn bao người vầy vậy thành quen.
Và ta nói những lời ân ái quá
Cũng tựa hồ quệt những que diêm.

"Quý giá ạ!" "Yêu thương ơi" "Mãi mãi!"
Nhưng trong lòng luôn ngán ngẩm làm sao.
Khi cảm xúc ở trong mình héo úa
Sự thật kia ai tìm được thế nào.

Chính bởi thế hồn ta hờ hững lắm
Không khát khao không muốn lửa trào tuôn
Em chỉ là cây bạch dương di động
Cho bao người và cho nốt ta luôn.

Nhưng mãi khát kiếm tìm thân thương nhất
Và đớn đau trong kìm hãm u lì
Ta chẳng chút hờn ghen em chi cả
Chẳng khi nao ta quở trách em gì.

Ta là ai? Ta là chi? Chỉ là người huyễn tưởng
Quầng mắt xanh lạc mất giữa sương mù.
Và ta đã yêu em như tiện thể
Cùng bao người trong cõi thế phù du.../.

Hồng Thanh Quang chuyển ngữ tối 22-2-2009

 

Bản của Geobic- Tạ Hoài Phương:

 

 Tôi là ai? Là gì? Chỉ là kẻ mộng mơ
Ánh mắt xanh bảng lảng màu sương khói
Cuộc đời này tôi sống tạm thờ ơ
Bên dòng chảy người đời nơi hạ giới.

Tôi đã hôn em như một thói quen
Bởi đã từng hôn nhiều kẻ khác
Và hệt như quẹt một que diêm
Tôi thề thốt lời yêu đương tha thiết.

"Em thương yêu" "thân quý" "trọn đời"
Bẻm mép vậy mà hồn tôi vô cảm
Làm sao còn sự thật ở đầu môi
Khi trong lòng mọi đam mê đã cạn.

Cũng vì thế mà tôi không nghiệt ngã
Không khát khao không đòi hỏi mặn mòi.
Em - cây bạch dương linh diệu của tôi -
Tạo Hoá đã sinh em cho tôi và thiên hạ.

Và khi mải kiếm tìm người yêu mới
Bị sa vào vòng tù hãm đắng cay
Với em tôi chẳng ghen chút xíu
Cũng chẳng hề trách móc mảy may.

Tôi là ai? Là gì? Chỉ là kẻ mộng mơ
Ánh mắt xanh bảng lảng màu sương khói
Tôi đã yêu em nhưng chỉ hững hờ
Bên dòng chảy người đời nơi hạ giới.

Nguồn: NNN

 

Lời bình: Thật là muôn màu muôn vẻ! và sáng tạo cũng muôn hình vạn trạng(!)

 

luuminhphuong

Cám ơn CN. Thật thú vị khi được xem mọi người xử lý bài mình từng dịch ra sao. Bản dịch của anh Hồng Thanh Quang có vài chỗ được xử lý với bản lĩnh nhà thơ chuyên nghiệp và sát hơn so với bản kia.
LMP cũng còn một đôi chỗ dịch chưa hay chưa thoát lắm do quan điểm là phải dịch càng sát càng tốt. Nếu có thời gian mình sẽ trau chuốt lại (nhờ cả CN nữa).

Cơm Nguội

Gửi anh Lưu Minh Phương

Em post thêm mấy bản dịch em mới tìm được anh đọc xem nhé.

Cơm Nguội

Gửi anh Lưu Minh Phương

ANh Phương quý mến cảm giác thật là tuyệt vời khi đọc những thông tin anh cho. Nói thế nào nhỉ như thể là sáng mắt sáng lòng ra vậy đó. Khi dịch bài em cứ thấy không hiểu làm sao một người tình đam mê như Exenin mà lại có bài thơ lạ lùng vậy nên có những chi tiết em dịch không đúng ý em hiểu vì muốn làm nhẹ đi như cây bach dương biết đi chẳng hạn... Em sẽ sửa lại chi tiết đó.
Em biết là với mỗi bài thơ mình nên tìm hiểu về xuất xứ của nó để dịch cho chính xác nhưng nhiều khi lực bất tòng tâm mình làm theo kiểu mì ăn liền hii... Nên có những ý kiến đóng góp như ý kiến của anh thật vô cùng quý giá với em. Cảm ơn anh rất nhiều anh ạ.
Bài dịch của anh thật tuyệt vời. Em đã đưa cái chủ quan của em vào bài dịch nên không hay nữa. Em sẽ tìm cách sửa lại và sẽ xin anh một số từ anh Phương nhé.

luuminhphuong

Mọi người lao động nghệ thuật cần mẫn quá. LMP không theo kịp nữa! Bái phục.
Bài này LMP cũng có dịch rồi nhưng thấy không thoát lắm. Bản dịch của CN khá thoát ý với những thêm thắt một chút mà không làm sai lệch ý thơ.

Người phụ nữ trong bài thơ là người vợ cuối của ông- Sophia Tolstaya cháu gái của Lev Tolstoi. Bà này cũng từng có một đời chồng rồi sau đó yêu một người bạn của Exenhin (trong bài có câu : em được tạo ra để dành cho nhiều người và tôi).
Nhà thơ không hạnh phúc với Sophia và không giấu diếm là mình không yêu vợ. Vì thế trong bài này ông gọi vợ là "ходячая березка" (theo tôi cần dịch là "cây bạch dương chuyển động" mới lột tả được dụng ý này.
Ông vốn là người mơ mộng nhưng khilấy Sophia sau những đổ vỡ khiến ông không còn mơ mộng nữa. Vì vậy ông nói " mắt không còn xanh nữa trong bóng tối".

Xin post bản dịch của LMP cho CN tham khảo.

Tôi là ai? Là gì? Chỉ là người mơ mộng
Trong bóng đêm đôi mắt hết xanh rồi
Cuộc đời này tôi sống như tiện thể
Cùng bao người trên trái đất mà thôi
Và với em tôi hôn theo nếp cũ
Bởi vì tôi đã hôn biết bao người
Và như thể là quẹt diêm châm lửa
Những yêu thương mà tôi thốt lên lời

Lúc “yêu dấu " lúc "mến thương" "mãi mãi"
Mà trong lòng luôn chẳng khác gì nhau
Nếu khơi dậy trong lòng người ham muốn
Thì tất nhiên sự thật biết là đâu ...
Vì thế nên hồn tôi không khao khát
Không đam mê lửa ấm cũng không đòi
Em của ta cây bạch dương chuyển động
Ban cho tôi và cho cả bao người.
Nhưng khi mãi đi tìm người thân thiết
Và giam mình tù túng giữa thờ ơ
Tôi với em chẳng mảy may ghen giận
Tôi với em không thể thốt bao giờ
Ta là gì? Là ai? Chỉ là người mơ mộng
Trong bóng đêm đôi mắt hết xanh rồi
Và yêu em cũng chỉ là tiện thể
Cùng bao người trên trái đất mà thôi.

daoxuanmai2002

Gửi: Bọ Vinh

@
Trân trọng cám ơn lời đề nghị của Bọ Vinh Mình sẽ thực hiện đúng theo yêu cầu của các Bọ. Xin cám ơn và chúc sức khỏe các anh chị em và đồng bào Quảng Bình nhé

Cơm Nguội

H thấy bài này thú vị mọi người xem nhé:
Автор стихотворения: Сергей Есенин
Дорогая сядем рядом
Дорогая сядем рядом
Поглядим в глаза друг другу
Я хочу под кротким взглядом
Слушать чувственную вьюгу.

Это золото осеннее
Эта прядь волос белесых -
Все явилось как спасенье
Беспокойного повесы.

Я давно мой край оставил
Где цветут луга и чащи.
В городской и горькой славе
Я хотел прожить пропащим.

Я хотел чтоб сердце глуше
Вспоминало сад и лето
Где под музыку лягушек
Я растил себя поэтом.

Там теперь такая ж осень...
Клен и липы в окна комнат
Ветки лапами забросив
Ищут тех которых помнят.

Их давно уж нет на свете.
Месяц на простом погосте
На крестах лучами метит
Что и мы придем к ним в гости

Что и мы отжив тревоги
Перейдем под эти кущи.
Все волнистые дороги
Только радость льют живущим.

Дорогая сядь же рядом
Поглядим в глаза друг другу.
Я хочу под кротким взглядом
Слушать чувственную вьюгу.

Cơm Nguội

Gửi cả nhà mọi người bấm vào tên nhà thơ bên phần tiếng Nga sẽ đến trang web nơi H lấy bài thơ về dịch. Ở đó có nhiều thơ hay của các tác giả nổi tiếng lắm ạ... Mong hội dịch của chúng ta ngày càng có nhiều bản dịch hay.

Cơm Nguội

Gửi anh Thân THơ

Cảm ơn anh nhiều ạ. EM cũng thường phác nghĩa ra rồi sau đó mới dịch thơ. Em thấy việc này là khó nhất anh nhỉ làm thế nào để giữ được nghĩa gốc sát với nghĩa mà lại có được cái thiết tha nhịp điệu của bài thơ. Chất thơ chất nhạc của thơ Exenin rất đẹp đó là những gì nằm sau câu chữ chuyển tải khó quá anh ạ.
Chữ мгла em giữ nghĩa là màn sương mù Và em thấy chữ кстати/ tình cờ ngẫu nhiên khá lạ nên em cũng dịch nguyên như thế. À Có lẽ để sát nghĩa hơn em sẽ đổi chữ Như bao người thành cùng bao người...
Khổ này thì em thấy khó quá:
“Em yêu quý” “Em đáng yêu” “ yêu mãi”
Còn trong lòng thì đó luôn chỉ là một (giống nhau cả)
Nếu động chạm đến sự ham muốn trong con người
Thì tất nhiên sẽ không tìm thấy được sự thật

Mới đầu em dịch là:

Nào "dấu yêu" nào "mến thương" "chung thủy"

Mà trong lòng thì cũng thế mà thôi

Nếu chạm được vào tơ lòng người hỡi

Sẽ chẳng tìm ra sự thật dĩ nhiên rồi...

Nhưng em thấy trong bài em dùng vần ÔI nhiều quá không ổn nên em đổi lại...

Và cây bach dương biết đi --- Em lựa chọn nhiều cách diễn tả: cây bạch dương duyên dáng di động sống động uyển chuyển...

Em cảm ơn ý kiến đóng góp của anh. Tất cả góp ý của bạn bè đều có ích cho em điểm này hay điểm khác nên em rất trân trọng. Mong anh góp ý để em có thể làm tốt hơn.
Chúc anh chủ nhật vui...

Cơm Nguội

Gửi chị Thy Đường

Người cứ hỏi ta là ai là người sung sướng nhất trên đời
Dịch thơ của nhà thơ Liên xô hả
Ko hiểu sao mình rất có cảm tình với những nhà văn Nga (Solzenytsin Dostoievski...) nhạc cũng rất thích
Blog của LD sao hơi bị kỳ Phần bên phải che mờ phần góp ý cả một đoạn luôn
...
Em đọc cũng nhiều nhưng văn học Nga có một cái chất riêng rất mê hoặc chị nhỉ.
Em cũng không biết tại sao blog em bị vậy nữa. Ở đây em trông cũng bình thường. Không biết có phải tại cái flash em mới chèn vào không. Em thử bỏ đi chị xem lại nếu không bị nữa chị bảo em nhé. Cảm ơn chị...

thânthơ

Cơm nguội à gửi bạn bài dịch nghĩa sau (chỉ để bạn tham khảo không ưa bạ xóa đi cũng được!)

Dịch nghĩa:
Tôi là ai? tôi là gì? chỉ là người mơ mộng

Tôi là ai? tôi là gì? chỉ là người mơ mộng
Màu biếc xanh của những đôi mắt đã mất đi trong bóng tối
Cuộc đời này tôi đã đi qua gần như đúng lúc
cùng với bao người khác trên trái đất

Tôi cùng em hôn nhau theo thói quen
Bởi vì tôi đã hôn nhiều người
Và cũng giống như khi quẹt lửa que diêm
tôi nói ra những lời yêu

“Em yêu quý” “Em đáng yêu” “ yêu mãi”
Còn trong lòng thì đó luôn chỉ là một (giống nhau cả)
Nếu động chạm đến sự ham muốn trong con người
Thì tất nhiên sẽ không tìm thấy được sự thật

Vì điều đó không làm cho tâm hồn tôi cứng nhắc
Không được mong và không được đòi hỏi một ngọn lửa
Còn em cây thông biết đi được của anh
Em được sinh ra cho nhiều người và cho anh

Nhưng khi đi tìm cho mình người thân thiết
mà canh cánh là phải chịu cảnh giam hãm tệ bạc
Anh không một chút nào ghen tị với em
Anh không một chút nào thề thốt với em

Tôi là ai? tôi là gì? chỉ là người mơ mộng
Màu biếc xanh của những đôi mắt đã mất đi trong bóng tối
Tôi đã yêu em chỉ đúng lúc
cùng với bao người khác trên trái đất
...